Ebeveynlik Ortaklığında Rol Paylaşımı Nasıl Yapılır?
Çocuk geldikten sonra evdeki işlerin bir anda katlanması çoğu çiftte gerginlik yaratır. Çoğu zaman sorun işin miktarından çok, kimin neyi üstlendiğinin konuşulmamış olmasıdır. Varsayımlarla yürüyen bir düzen, bir tarafta yorgunluk, diğer tarafta haksız suçlanma hissi bırakır. Rol paylaşımı bir kez yapılıp biten bir anlaşma değil, yaşa ve koşullara göre güncellenen bir konuşmadır.
Önce görünmeyen yükü görünür kılın
Ebeveynlikte yük yalnızca yemek yedirmek, banyo yaptırmak gibi gözle görülen işlerden oluşmaz. Aşı tarihini takip etmek, okul bildirimlerini okumak, kıyafet bedenini hatırlamak, doğum günü hediyesini planlamak da emektir. Bu zihinsel yük genellikle tek kişide toplanır ve fark edilmez. Bir hafta boyunca ikiniz de yaptığınız her şeyi, planlama ve hatırlama dahil, bir kâğıda not edin. Sonra birlikte bakın. Amaç kimin haklı olduğunu kanıtlamak değil, gerçek tabloyu aynı anda görmektir. Daha ayrıntılı bilgi arayanlar aile terapisi Çankaya konusundaki yazıyı inceleyebilir.
Eşit değil, adil bölüşün
Her işi tam yarı yarıya bölmek çoğu ailede mümkün olmaz. Çalışma saatleri, vardiyalar, enerji düzeni ve kişisel yatkınlıklar farklıdır. Adil bölüşüm, her iki tarafın da durumu makul ve sürdürülebilir bulmasıdır. Pratik bir yol, işleri baştan sona sahiplenmektir. Örneğin sabah hazırlığı bir kişide, uyku rutini diğerinde olabilir. Bir işin hem planlamasını hem uygulamasını üstlenen kişi, diğerinden hatırlatma beklemez. Hoşlanılmayan işleri de sıraya koyun ve dönüşümlü yapın, böylece kimse sürekli aynı yükü taşımaz.
Düzeni konuşarak ve düzenli aralıklarla gözden geçirin
Bebeklik, okul dönemi ve ergenlik farklı ihtiyaçlar getirir; üç ayda bir kısa bir değerlendirme yapmak işe yarar. Bunun için çocuklar uyuduktan sonra, yorgunluğun en düşük olduğu bir saat seçin. Konuşmaya suçlama yerine gözlemle başlayın: “Akşamları kendimi çok yorgun hissediyorum, dağılımı birlikte gözden geçirebilir miyiz?” demek, “Hiç yardım etmiyorsun” demekten çok daha az savunma doğurur. Eşinizin yaptığı işi kendi yönteminizle kıyaslayıp düzeltmeye çalışmayın; sonuç çocuğun güvenliğini tehdit etmedikçe farklı yolları kabul edin. Bu konuda Ankara ergen psikoloğu ile ilgili yazıda anlatılanlar da yol gösterici olabilir.
Kendinize ayrılan zamanı da plana katın
Rol paylaşımı yalnızca işleri değil, dinlenmeyi de kapsamalıdır. Her iki ebeveyn için haftada belirli saatlerde çocuk bakımından bağımsız zaman ayırmak tükenmişlik riskini azaltır. Uzun süren uykusuzluk, sürekli öfke, çatışmaların büyümesi ya da ilişkide kopukluk hissi varsa bir aile veya çift terapistine başvurmak yararlı olabilir. Dışarıdan bakan biri, tekrar eden kalıpları fark etmenize yardım eder. Aynı konuda ergen psikoloğu Çankaya ile ilgili değerlendirmeler de okunabilir.
Adil bir düzen kurmak zaman alır ve zaman zaman aksar. Önemli olan, sorunları büyümeden konuşabilmek ve iş bölümünü birbirinizin yanında durduğunuz bir ekip anlayışıyla yeniden kurabilmektir.